ตามรอยโครงการปลูกป่าชัยพัฒนาในพื้นที่แม่ฟ้าหลวง

ประเทศไทยมีโครงการตามพระราชดำริอยู่หลายโครงการ และโครงการตามพระราชดำริที่เป็นที่รู้จักกัน นั่นคือ โครงการปลูกป่า วันนี้จะขอนำเสนอโครงการปลูกป่าชัยพัฒนา-แม่ฟ้าหลวง ค่ะ

ความเป็นมาของโครงการปลูกป่าชัยพัฒนา-แม่ฟ้าหลวงนี้ เริ่มมาจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงมีพระราชดำริที่จะประทานป่าไม้ให้กับประชาชนชาวไทย เพื่อฟื้นฟูสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติและในการณ์นี้ บริษัทโดลไทยแลนด์ จำกัด ได้ทำการเช่าที่ดินจากทางกรมพัฒนาที่ดินหนองพลับ-กลัดหลวง ตามพระราชประสงค์ เป็นระยะเวลา 20 ปี ซึ่งมีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 4,794 ไร่ แต่ทางกรมพัฒนาที่ดินได้พิจารณาแล้วเห็นว่า พื้นที่นี้มีปัญหาดินเสื่อมโทรม เนื่องจากได้ทำการปลูกสับปะรดติดต่อกันเป็นเวลานาน น่าจะนำที่ดินตรงนี้มาเป็นพื้นที่ศึกษาและพัฒนา ฟื้นฟูคุณภาพ ดิน น้ำ ป่าไม้มากกว่าจึงได้ทำการกราบบังคมทูลขอพระราชทานพระราชดำรินำพื้นที่นี้มาใช้ในการศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับการพัฒนาหญ้าแฝก ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ได้ทรงมีพระราชดำริให้กรมป่าไม้ กรมชลประทานและกรมพัฒนาที่ดินร่วมดำเนินการ ต่อมามูลนิธิชัยพัฒนาและมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงได้ดำเนินการปลูกป่าในพื้นที่นี้ จึงได้ให้ชื่อโครงการนี้ว่า โครงการปลูกป่าชัยพัฒนา-แม่ฟ้าหลวง

วัตถุประสงค์ของโครงการ คือ

  • ปลูกป่าเพื่อ อนุรักษ์ พัฒนา ฟื้นฟู สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ ให้มีความอุดมสมบูรณ์
  • เพื่อให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในโครงการ อีกทั้งสร้างทัศนคติและความรับผิดชอบที่ดีต่อท้องถิ่น
  • เพื่อนำผลการทดลองจากโครงการต่างๆ มาขยายผล
  • เพื่อศึกษาและพัฒนาเกี่ยวกับหญ้าแฝกตามพระราชดำริ

ผลประโยชน์จากโครงการปลูกป่าชัยพัฒนา-แม่ฟ้าหลวง  มีดังนี้

  • มีพื้นที่ปลูกป่าเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยให้ประชาชนมีความรู้สึกรักป่าและธรรมชาติมากขึ้นด้วย
  • ประชาชนจะได้เห็นถึงความสำคัญของป่าไม้
  • ผลจากการฟื้นฟูดินเสื่อมโทรมด้วยการปลูกป่า สามารถนำไปขยายผลในพื้นที่อื่น ที่มีปัญหาคล้ายกันได้
  • ฟื้นฟูดินได้อย่างถูกต้องเหมาะสมและยังช่วยให้ระบบนิเวศน์ดีขึ้นอีกด้วย
  • เป็นแหล่งศึกษาข้อมูลแก่ประชาชนทั่วไป

แต่เนื่องจากสภาพพื้นที่ของโครงการนั้นแห้งแล้ง ดินขาดความชุ่มชื้นจึงส่งผลให้เกิดไฟไหม้ในพื้นที่โครงการบ่อยครั้ง ทำให้เกิดความคิดสร้างแนวทางในการป้องกันไฟไหม้โดยการ สร้างฝายคันดินเพื่อกั้นร่องน้ำหรือฝายแม้ว เพื่อให้เกิดน้ำท่วมขังเป็นแอ่ง ซึ่งเป็นการรักษาความชุ่มชื้นในดินสะสม นอกจากนี้ยังจะช่วยให้หญ้าแฝกและต้นไม้ที่ขึ้นตามแนวตลิ่งมีความชุ่มชื้นตามไปด้วย ทำให้สามารถป้องกันไฟป่าได้